Mary Berg (Miriam Wattenberg)
Autorka słynnego „Dziennika z getta warszawskiego”, który był pierwszym autentycznym dokumentem z dziejów warszawskiego getta i relacją dorastającej nastolatki o życiu w getcie warszawskim.
Jej Dziennik po dziś dzień jest ogólnodostępny w wielu bibliotekach i sklepach internetowych, jednak w związku z jej twórczością zdecydowałyśmy się na swego rodzaju współczesną rekonstrukcję stron z pamiętnika opisujących najbliższe dni wybuchu powstania w getcie warszawskim, z zachowaniem wszelkich faktów historycznych i biograficznych. Być może pomogą one młodszym czytelnikom na lepsze zrozumienie wydarzenia jakim było powstanie w getcie warszawskim oraz postaw ich obrońców. Rekonstrukcję możesz znaleźć tutaj:
Biografia
1924
Początek życia
Mary urodziła się 10 października 1924 roku w Łodzi w rodzinie zamożnego antykwariusza i projektantki ubrań.
1939
Wybuch II wojny światowej
1939-1942
Zamieszkanie w getcie warszawskim
Wybuch wojny zastał rodzinę w Ciechocinku, wówczas Mary poczuła chęć prowadzenia dziennika. Rodzina przeniosła się do Łodzi, a stąd do oblężonej już Warszawy. Niedługo po kapitulacji stolicy wrócili do Łodzi.
Na przełomie tych lat rodzina ostatecznie opuściła to miasto i przedostała się do Warszawy, gdzie zamieszkali w tzw. małym getcie przy ulicy Siennej 41. Wymuszane przez okupanta zmiany spowodowały, że rodzina w grudniu 41’ musiała przenieść się w nowe miejsce – do kamienicy przy ul. Chłodnej 10. - jednej z lepszych na terenie „dzielnicy zamkniętej”. Tu Wattenbergowie legitymujący się amerykańskimi paszportami, doczekali się 17 lipca 1942r.
1943
Wybuch powstania w getcie warszawskim
Rodzina została internowana w więzieniu na Pawiej. Na Pawiaku żyjąc w nieco lepszych warunkach aprowizacyjnych i higienicznych niż w getcie, ale i równocześnie ciągłej niepewności jutra dotrwali do 18 stycznia 1943r. – do czasu wywózki do „obozu przejściowego” we francuskim Vittel. W obozie przejściowym w Vittel przebywali od 22 stycznia 1943 r. do 1 marca 1944r.
1944
Życie po powstaniu
Na początku marca rodzina Berg została wymieniona na niemieckich jeńców w USA, i przez Lizbonę, na pokładzie szwedzkiego statku "Gripsholm", dotarli do Nowego Jorku. 19 kwietnia 1944r. w pierwsza rocznicę powstania w warszawskim getcie, w miesiąc zaledwie po przybyciu do Nowego Jorku, Mary Berg maszerowała na czele masowej demonstracji 35 000 polskich Żydów.
1945-2016
Twórczość i ostatnie lata życia
W Ameryce Mary Berg wyszła za mąż za mechanika samolotowego Williama Pentina, zamieszkała w mieście York (w stanie Pensylwania) trudniąc się tam handlem dziełami sztuki. Początkowo zaangażowana w wydanie i promocję swojego dziennika oraz akcję upamiętniania żydowskich ofiar wojennych Niemców, w ciągu lat 50. stopniowo wycofywała się z życia publicznego. Wycofała się do tego stopnia, że odmawiała konsekwentnie (aż do pierwszej dekady XXI w.) wszelkich komentarzy na temat dzieła swego życia, a do niedawna nawet data jej śmierci w 2013 r. była nieznana (ostatecznie ustalono, że zmarła 1 kwietnia).